Czosnek – z kuchni do apteczki

czosnek

Czosnek zna chyba każdy. To warzywo o charakterystycznym, silnym zapachu najczęściej znajduje zastosowanie w kuchni, podkreślając lub wydobywając smak niejednej potrawy. Czosnek jest na tyle wszechstronną rośliną, iż oprócz w kulinariach, swoje zastosowanie znajduje również w lecznictwie.
Historia dobroczynnych właściwości czosnku sięga czasów starożytnych. Podobno budowniczy egipskich piramid spożywali główki czosnku w celu podniesienia swojej siły oraz wytrzymałości. Sam Ludwik Pasteur kilkanaście wieków później studiował bakteriobójcze właściwości tej rośliny. W trakcie I i II wojny światowej czosnek stanowił niezbędny środek w kuracji ran u żołnierzy walczących na froncie.
Siła czosnku tkwi w zawartych w nim związkom siarki. Poddając ząbek czosnku wszelkim mechanicznym działaniom ( krojeniu, żuciu, zgniataniu), powodujemy przekształcenie zawartej w niej alliiny w allicynę. To właśnie ta substancja ma najsilniejsze właściwości lecznicze. Co ważne, obróbka termiczna hamuje ten proces, toteż najlepsze rezultaty daje spożywanie surowych główek.
Na co konkretnie działa czosnek? Przede wszystkim zbawiennie wpływa na układ krążenia. Zmniejsza krzepliwość krwi zapobiegając ryzyku wystąpienia zawału serca. Dodatkowo obniża ciśnienie krwi poprzez rozszerzenie naczyń krwionośnych. Należy jednak zachować szczególną ostrożność podczas zażywania leków na nadciśnienie lub zmniejszających krzepliwość krwi, gdyż czosnek może nasilić działanie tych leków, co może zagrozić zdrowiu.
Ma działanie przeciwmiażdżycowe. Czosnek niszczy białka przyczyniające się do powstawania miażdżycy. Obniża poziom cholesterolu we krwi. Przykładowo w krajach śródziemnomorskich, gdzie spożycie czosnku w potrawach jest wysokie, zauważa się mniejszą liczbę zachorowań na tę chorobę.
Kolejną cechą czosnku są właściwości przeciwnowotworowe. Skutecznie sprawdza się w zapobieganiu nowotworów układu pokarmowego. Wspiera działanie enzymów redukujących substancje rakotwórcze w organizmie. Zapobiega tworzeniu się azotynów wywołujących raka żołądka.
Pomaga w budowaniu prawidłowo funkcjonującego układu odpornościowego. Nie bez powodu istnieje u nas tradycja podawania mleka z czosnkiem chorym osobom. Stanowi odpowiednik delikatnego antybiotyku. Czosnek działa efektywnie na bakterie i wirusy. Allicyna hamuje enzymy powodujące niszczenie tkanek przez drobnoustroje. Redukuje zapalenia występujące podczas infekcji. Działa napotliwie i obniża gorączkę.
Jeśli ktoś jest szczególnie wrażliwy na smak i aromat surowego czosnku, to istnieją alternatywne metody spożycia. Najczęściej czosnek możemy spotkać w postaci:
Tabletek
Kapsułek
Proszku
Płynnych wyciągów
Olejków
Czosnku nie da się przedawkować. Natomiast nadmierne spożycie może wywołać niestrawność, biegunkę lub wzdęcia, a nawet w skrajnych przypadkach wysypkę. Wskazany jest umiar lub przyjmowanie czosnku w postaci powlekanych tabletek, nieobciążających tak układu trawiennego jak jej nieprzetworzona forma.
Czosnek osiąga działanie lecznicze przy dawce w przedziale od 3 do 5 g. Taką dawkę zyskuje się przy 1-2 ząbkach czosnku. Dalsze dawkowanie zależne jest od występujących dolegliwości.